1 . منابع قابل استناد ، 2 . منابع غير قابل استناد ، 3 . منابع معاصر ، 4 . منابع مفقود . « 1 » مقصود از منابع قابل استناد ، آن دسته از منابع اند كه هويّت تاريخى دارند و نويسندگان آنها ، معيّن ، شناخته شده و از عالمان روشمند بوده‌اند ، هر چند ديده نقد خود را بر يكايك روايات آنان ، باز نگاه مىداريم . منابع غير قابل استناد يا ضعيف ، منابعى داستانى ، بىسند و بدون پشتوانه تاريخى اند كه اخبار گزارش شده در آنها را تنها به شرط يافتن مؤيّدهاى تاريخى و تقويت شدن به وسيله منابع دسته نخست ، مىپذيريم . در اين جا ، ابتدا منابع مهمّ قابل استناد ( 33 كتاب ) ، به اجمال و سپس منابع ضعيف مشهور ( ده كتاب ) معرّفى خواهند شد « 2 » و در ادامه ، ضمن اشاره‌اى به منابع معاصر ، اين نكته توضيح داده مىشود كه چرا در دانش‌نامه امام حسين عليه السلام ، گزارش‌هاى منابع متأخّر ، مورد بهره‌بردارى قرار نگرفته‌اند . الف - منابع قابل استناد خوش‌بختانه منابع‌كهن متعدّد و قابل‌اتّكايى در دست اند كه به گزارش نهضت عاشورا پرداخته‌اند . اين منابع را مىتوان به دو دسته : مستقل ( منابعى كه ويژه گزارش‌دهى از نهضت عاشورا و حماسه‌سازان اين واقعه بىنظيرند ) و مشتمل ( منابعى كه

--> ( 1 ) در اين كتاب ، براى رعايت اختصار ، در باره منابع مفقود ، توضيحى ارائه نشده است . همچنين منابع قابل استناد و منابع معاصر ، به اجمال معرفى شده‌اند . براى مطالعه بيشتر ، ر . ك : دانش‌نامه امام حسين عليه السلام : ج 1 ص 51 - 116 . ( 2 ) در اين معرّفىها ، از چهار كتاب زير ، بيش از همه ، استفاده كرده‌ايم : كتاب‌شناسى تاريخى امام حسين عليه السلام ، محمّد اسفنديارى ؛ عاشورا پژوهى ، محمد صحّتى سردرودى ؛ تأمّلى در نهضت عاشورا ، رسول جعفريان ؛ عاشورانامه ( مجموعه مقالات ) ، ج 4 ( كتاب‌شناسىها ) .